Saturday - January 02, 2010

[76] Cochabamba, Coroico, La Paz

----------------------------------------

terug naar ons vorige verhaal

----------------------------------------

geschreven door Karin-Marijke

geschreven door Coen

door Karin-Marijke op Suite101.com

Met dank aan de Nederlanders voor de foto's van dit website verhaal.

Nederlandse fanclub in Bolivia

We banen ons een weg door de stad en komen zonder al te veel omzwervingen door eenrichtingsstraatjes bij Hotel Portales in Cochabamba – waar Jaap voor alle Nederlandse gasten van zijn bruiloft een kamer heeft geregeld. Het is een hotel ver boven ons budget, en al bieden Jaap en Carla de kamers aan, wij vinden het prima om in onze auto te slapen en dat kan op de parkeerplaats van het hotel. "De reguliere ingang is te laag," aldus de receptionist. Maar we kunnen omrijden en dan via een steegje ook op de parkeerplaats komen. De uitleg is ietwat duister dus de receptionist roept een hulpje erbij om Coen de weg te wijzen. Volgens het hulpje is het steegje ontoegankelijk en met deze opmerking valt hij in feite de in-hoger-in-rang zijnde receptionist af, wat natuurlijk niet kan. Een ongemakkelijke stilte valt. Gedurende hun discussie doen Coen en ik maar net of we niets verstaan. Het hulpje gaat mee met Coen en even later zijn ze terug. "Steegje is volledig overwoekerd. Wordt al jaren niet meer gebruikt," zegt Coen. Ken je eigen bedrijf, denken we dan met een glimlach. Maar gelukkig is de reguliere entree best hoog genoeg om er wel onderdoor te kunnen en zo komen we toch op een mooi plekje te staan.

Al gauw treffen we de Jaap fanclub. Want die heeft 'ie. Op de bruiloft is een Nederlandse club van zo'n 15 landgenoten die bestaat uit familie, studie- en jeugdvrienden. Hartstikke leuk natuurlijk en we hebben het op z'n Nederlands ontzettend gezellig de komende dagen. Iedereen gaat z'n gang, we kletsen bij, de laatste bruiloftskleren worden gekocht en Margreet en Jan-Hein [ouders Jaap] nemen ons 's avonds mee uit eten. Jaap viert met z'n vrienden nog een laatste vrijgezellenavond in de plaatselijke discotheek [z'n 'officiële' vrijgezellenfeest was vorige week in La Paz] tot in de late uurtjes. 

Boliviaanse bruiloft in Cochabamba

De bruiloft is geweldig. Superrelaxed, sfeervol, emotioneel en alle andere bijvoeglijke naamwoorden die bij een geslaagde bruiloft horen. Carla, met haar zeven maanden zwangere buik, was bijzonder goed geslaagd in het vinden van een passende trouwjurk en zag er [uiteraard] stralend uit, en samen met Jaap in z'n nieuwe okerkleurig linnen pak was het een mooi bruidspaar om naar te kijken. 

vrijgezellenavond in het Hard Rock Café | bruidspaar, ouders en bruidsmeisjes | swingen | het bruidspaar

Jaap heeft vijf taxi's geregeld en naar goed Boliviaans gebruik staan er maar vier klaar. Daar  kijkt niemand van op. Het is vijf voor twaalf als we wegrijden – om twaalf uur begint de kerkdienst. Ook daar maakt niemand zich druk om want we zijn tenslotte in Bolivia, waar alles altijd later begint. 

Paniek in de tent als de kerkfunctionarissen blijken te hebben bedacht om juist nu maar eens bijzonder stipt te zijn. Dat dit niet normaal is, blijkt wel uit het feit dat er nog niet veel andere genodigden zijn dan wij. Wel is opvallend dat Carla keurig in de startblokken klaar staat met haar ouders! Stipt om twaalf uur begint de muziek en wandelt de meute in ongeorganiseerde wanorde naar binnen, want niemand begrijpt eigenlijk wat de bedoeling is. Gaandeweg de dienst druppelen de andere Boliviaanse gasten binnen en aan het einde van de dienst zit de kerk redelijk vol. De kerkdienst is niet het meest geslaagde onderdeel van de dag.

Dat wordt goedgemaakt door de dame van de gemeente die hen voor de wet trouwt op de feestlocatie. Vlotte vrouw, mooi verhaal, professioneel en met stijl. Wat leuk is, is dat daarna iedereen die dat wil naar voren kan komen om de microfoon te pakken en het bruidspaar toe te spreken. Vier bediendes, strak in ‘t pak, paraderen achter elkaar in gezwinde pas langs het podium, met strakke gezichten alsof ze naar een begrafenis gaan – op hun ronde dienbladen staan de champagneglazen klaar.

Na de speeches en champagne is het tijd voor het serieuze deel van de bruiloft: de vier bediendes marcheren wederom in vlotte pas de tuin in, dit keer hun dienbladen vol met flessen rum en whisky die op elke tafel worden neergezet. In Bolivia zijn bruiloften een reden om eens serieus te drinken, zo had ik al wel vernomen, maar eerlijk gezegd valt dat vandaag heel erg mee – er zijn geen superdronken toestanden of zo.

Een aantal dingen zijn wel echt anders dan in NL. Zo hadden ze een dag van te voren een 'rehearsal' gehad in de kerk – zoals ze in de Verenigde Staten ook hebben. Dan wordt er geoefend wie, waar, wanneer staat of loopt. Nou ja, dat liep dus allemaal een beetje anders, zoals hierboven verteld. Jaap vertelde dat het in Bolivia niet mogelijk is om familie als getuige te hebben. Verder was ik in verwarring gebracht tijdens de ambtelijke ceremonie want de padrina en madrina werden geroepen, maar er kwam alleen een stel van de Boliviaanse kant en Jaaps peettante Janine hoorde daar niet bij [madrina is toch peettante, dacht ik te hebben geleerd]. Heel raar, leek mij. Later legden Jaap en Carla uit dat ze bij een Boliviaanse bruiloft diverse padrinas en/of madrinas kunnen hebben maar dat die niets te maken hebben met de peetoom/peettante rol zoals wij die kennen bij de geboorte van een baby. Dit betreffende paar was de padrina/madrina van de ceremonie, en zo kan er ook een padrina/madrina zijn van de bruidstaart of van de bloemdecoraties op de trouwlocaties. Deze persoon[en] neemt dan de organisatie [en kosten] op zich van dit gedeelte van de bruiloft.

De sfeervolle trouwlocatie is buiten in een grote tuin met stijlvol gedekte tafels en bloemdecoraties. Het podium wordt gebruikt voor de ceremonie en daarna natuurlijk om te dansen en Carla's vader heeft een optreden van Bolivia's belangrijkste mariachis geregeld. Dat zijn van die Mexicaanse muziekgroepen waarbij de artiesten van die schitterende pakken dragen met van die brede sombrero's. In Bolivia zijn ze populair om op te treden bij feesten als bruiloften. 

Het feest is geweldig. Lekker eten van een buffet en veel dansen. De muziek is goed: Boliviaanse muziek, Amerikaanse jaren '80 muziek en af een toe een André Hazes kan niet uitblijven natuurlijk, en in de loop van de middag vermengen zich meer Bolivianen en Nederlanders op de dansvloer, worden elkaars danspassen geleerd en nieuwe vriendschappen gevormd. 

Margreet en Maartje [Jaaps zus] hadden zich niet van de wijs laten brengen door Jaap's e-mail met de boodschap dat het in Bolivia niet gebruikelijk is om stukjes ten tonele te voeren. Naar goed gebruik binnen de Wubbels familie hadden ze twee Hollandse liederen gemaakt en met de vlaggetjes en oranje kroontjes is het spektakel compleet. De Bolivianen vinden het wel mooi om te zien volgens mij, want ook bij hen gaan de handen de lucht in om mee te zingen met het Hollands Lied [André Hazes, niet het Wilhelmus].

Jaap en Carla, dank dat we gast mochten zijn en onderdeel waren van deze bijzondere en prachtige dag!

Eten gegaard in de grond en een thermaal bad

Voordat we Cochabamba verlaten, hebben we met z'n allen nog een afscheidslunch met de Hollanders en de familie van Carla. Bolivianen eten veel buiten de deur en zondag is, zoals ook in de omliggende landen, een dag om met de familie door te brengen – en eten vervult daarbij een belangrijke rol. Zo komen we terecht bij een groot openlucht restaurant, mooi aangelegd met een speelveld voor kinderen. De specialiteit van dit restaurant is vlees dat wordt gegaard onder de grond. Er wordt eerst een vuurtje gemaakt en als dit kooltjes geworden zijn, dan wordt het vlees erop gelegd en afgedekt om te garen. Als we vragen of we dit ook mogen zien, worden we min of meer het hele terrein over geleid, krijgen een vuilnisbult te zien waar een oude oven onder  de rotzooi is bedolven, maar komen nooit eens bij de gaarplek van het vlees. Zou de techniek in werkelijkheid niet meer worden gehanteerd, vragen wij ons dan af.

Oranje echtpaar swingt op André Hazes | traditionele Mexicaanse mariachis | de eerste dans samen | vertrek uit Cochabamba

Hoe ze het vlees dan ook bereiden, het is bijzonder smakelijk en zacht. De hoeveelheden voedsel die geserveerd worden zijn enorm, daar kun je drie dagen van leven maar volgens de familie van Carla zijn dit hier normale porties. Met de buiken gevuld nemen we afscheid van elkaar; de Hollanders gaan richting La Paz, de familie van Carla naar huis en de broer van Carla regelt voor ons een overnachtingsplek bij een hotel zo'n 20 kilometer verderop. Zo komen we terecht bij Hotel de la Torre met de vriendelijke eigenaar Carlos, die ons direct welkom heet en ons aanmoedigt om toch vooral gebruik te maken van het thermaal bad en jacuzzi. Deze natuurlijke waterbron geeft water van ruim 40 graden dat wordt afgekoeld naar 32 graden. Het is zondagmiddag, dus het is even zoeken naar een rustig plekje in het zwembad tussen duikende, bommetjes-springende en van de duikplank glijdende kinderen – een prachtig kinderparadijs terwijl vooral moeders in groepjes bij elkaar in het water hangen en kletsen.

Conform de hygiëne-eisen, die worden uitgelegd op een groot bord aan de muur, draagt iedereen zwemkleding [geen blote baby's maar ook geen jongelui in korte broeken en T-shirts] en lange haren gaan verborgen onder badmutsen. Lekker schoonwekend in het behaaglijk warme water kijken we terug op een paar bijzondere dagen in Cochabamba. De bruiloft was erg leuk om mee te maken en aan alles was te merken dat Jaap en Carla zich enorm hadden uitgesloofd om er een bijzondere dag van te maken. Het samenzijn met de Hollanders, van wie diversen elkaar helemaal niet kenden, ging gesmeerd, het klikte direct en het was erg gezellig om weer eens onder landgenoten te zijn.

Met z'n allen op huwelijksreis

Het regent als we opstaan, de wereld is gehuld in wolken. Saai en grijs. Niets aan om te rijden en we gaan maar snel op pad om dezelfde kilometers naar La Paz zo snel mogelijk af te leggen. De kleine 400 kilometer gaan vlotjes en het is pas twee uur 's middags als we El Alto inrijden – gelegen boven La Paz. Tijd genoeg om de volgens de boekjes drie-uur durende rit [hoewel maar 80 km] af te leggen naar Coroico. Het worden er ruim vier. Nog onbekend met het verkeer van het overbevolkte El Alto komen we in de verkeerde baan terecht van de vijfbaanse weg die dwars door het centrum leidt. Links, rechts, voor en achter ons staan minibusjes die als taxi dienst doen. De voorsten blijven staan totdat ze vol zijn, zoals we uiteindelijk begrijpen van een taxichauffeur  – hij waarschuwt dat het wachten nog minstens een uur zal duren. Met veel moeite en sjacherijn, vriendelijk verzoekende blikken afwisselend met boze gezichten omdat de chauffeurs geen millimeter ruimte willen geven, wringen we ons uiteindelijk stukje voor stukje van de meest rechtse naar de meest linkse baan – die de doorgaande snelweg blijkt te zijn. 

Van de drukte van El Alto dalen we af naar de drukte van La Paz en we zijn inderdaad ruim een uur verder voordat we echt de stad uit zijn. Dan volgt er nog een tolpoort. Meestal gaan deze erg vlotjes maar hier is er file om de stad uit te komen – iets wat we bij binnenkomst in de stad twee weken geleden ook al hadden geconstateerd. We vermoeden een deal tussen de tolpoort beambte en de stalletjes houders die in lange rijen langs de kant van de weg hun handeltje hebben opgezet onder blauwe plastic overkappingen. Zodra de bus voor ons stopt, stromen de verkopers in grote aantallen toe. Ze mogen de bus niet in, maar de handel vindt plaats via de ramen. Bananen, maaltijden in zakjes, flesjes frisdrank worden naar boven gegooid en geld wordt naar beneden gegooid – aan de zuiverheid van het gooien zien we wel dat dit een gangbare manier van handel drijven is. Het ziet eruit alsof de buspassagiers ook rekenen op een lange stop, gezien de hoeveelheid waren die wordt ingeslagen.

Eindelijk zijn we dan de tolpoort door en stijgen van 4000 meter naar een 4600 meter hoge pas en dalen dan af naar 1500 meter, alwaar Coroico op ons wacht. Na de kale, grijze hoogtevlakte wordt de omgeving groener, de temperatuur aangenamer. Het regenseizoen is hier begonnen en de eerste zware buien hebben hun tol al geëist: beschadigd wegdek en her en der moeten we wachten omdat keien en stenen van de berghellingen afrollen. Het valt op dat de rotzooi van de land- en steenverschuivingen direct wordt opgeruimd, een bezigheid die niet zonder gevaar zal zijn.

Hollandse liedjes | afscheidslunch in Cochabamba | helden op fietsen de 'Death Road' af | discussies in Coroico

In Coroico hebben de Hollanders hun intrek al genomen in het prachtig gelegen hostel " El Cafetal". Het ligt buiten de stad, zo'n tien minuten lopen van het centrum, en kijkt prachtig uit over de lage berghellingen met subtropische vegetatie van de Cordillera. Coroico is geliefd als weekend- c.q. vakantiebestemming van de Paçenos, de inwoners van La Paz, maar heeft ook veel buitenlandse bezoekers. Daar het voor de ruim zeven maand zwangere Carla iets teveel is om heen en weer te vliegen tussen Cochabamba en La Paz [met de feestdagen wil ze namelijk weer in Cochabamba zijn bij haar familie], is Jaap dus met z'n vrienden en familie hier op huwelijksreis.

Jaap heeft voor ons een parkeerplaats geregeld aan de andere kant van de weg en bij een timmerwerkplaats kunnen wij in ons eigen huis op wielen slapen. El Cafetal is bekend om z'n goede Franse keuken. Smullen van gebakken forel of biefstuk met roquefort saus en toetjes die bestaan uit crêpes met chocolade en banaan of alleen honing.

Al met al volgen er weer een paar relaxte dagen. Iedereen gaat z'n gang, de meeste Nederlanders gaan na twee dagen terug naar La Paz en wij blijven achter met Margreet en Janine [Coens tantes] voor kerstavond. Met z'n viertjes wandelen we 's avonds naar de kerstnachtdienst die van tien tot twaalf duurt en waar je in en uit kunt lopen. De kerk zit vol en de kinderen – allemaal aangekleed in een schoon wit shirt, zwarte pantalon en een bontgekleurde sjerp om hun schouders – zitten allemaal voorin. Een kleine non leidt de liederen die worden begeleid door gitaar en/of trekharmonica, de kinderen zingen een lied, twee engelen van zo'n jaar of acht maken doorlopend ruzie met elkaar omdat de een naast de kerstboom wil staan, maar de ander niet, en gedurende de dienst lopen diverse mensen naar voren om een kindje in een kribbetje op het altaar neer te zetten – een offer, of verzoek om zegen, vermoeden wij.

Kerst in La Paz

Terug naar de hoofdstad, vooral om het Internet. Mijn enige doel op eerste Kerstdag is namelijk skypen met m'n familie in Nederland en Coroico's verbinding staat dat niet toe. In de loop van de middag arriveren Margreet en Janine en aan het eind van de dag staat ook Jaap onaangekondigd in de keuken – even teruggevlogen van Cochabamba om een deel van de kerst ook met z'n moeder door te brengen. Coen en Janine doen grootse inkopen bij de supermarkt en 's avonds gaan we gewoon voor een tweede kerstmaal: pasta met gerookte zalm in een roomsaus en gekookte broccoli. Na al die dagen van veel vlees gaat vooral de verse groente er goed in en de komende dagen koken we diverse keren zelf. Ik merk direct het positieve effect op m’n darmen, die na de voedselvergiftiging van vorige week nog steeds niet goed waren hersteld.

-----------------------------------------

op naar ons volgende verhaal

-----------------------------------------