Tuesday - February 26, 2008

[31] Chile Chico [grens Argentinië], Puerto Río Tranquilo, Puerto Cisnes, Santa Barbara, Park Pumalín, Termas de Amarillo, Futaleufú [grens Argentinië]

----------------------------------------

terug naar ons vorige verhaal

----------------------------------------

geschreven door Karin-Marijke

geschreven door Coen

Carretera Austral [Zuidelijke Hoofdweg]

Voor de vierde keer rijden we Chili binnen. De grensovergang ligt aan een meer, in Argentinië Lago Buenos Aires geheten maar in Chili heet dit zelfde meer Lago General Carrera. Welke naam het ook draagt, het is een adembenemend, hemelsblauw meer met grillige rotsformaties aan de overzijde. Chile Chico, het Chileense grensdorpje, is lieflijk met vrolijk gekleurde huizen en heeft veel groen van bomen en struiken. Er loopt een vreselijk slechte 'ripio' weg langs dit meer, met veel en diep wasbord en daar de weg daalt en stijgt kunnen we helemaal geen snelheid maken. We worden meedogenloos door elkaar geramd. Als er nieuwe auto-tik bijkomt, kijken we daar niet vreemd van op. Dit is het afgelopen half jaar eerder regel dan uitzondering en hoort allemaal bij het ripio-rijden, het is een aanslag voor elke auto. De zon glinstert in het water, op de achtergrond liggen bergen met eeuwige sneeuw op de toppen en ondanks het afzien is het een schitterende route.

hele slechte ripio | "Difunta Correa" tempel | Lago General Carrera | typische Chileense houten huisje

Deze weg brengt ons naar Dè Carretera Austral die, net als de Ruta 40 in Argentinië, vele reizigers tot de verbeelding spreekt. Het is de 1200 kilometer lange slagader die noord met zuid Chili verbindt [van Puerto Montt naar Villa O'Higgings] en grotendeels in de jaren '80, onder leiding van Pinochet, is aangelegd. De route heette dan ook in eerste instantie Carretera Presidente Pinochet. Het loopt door een nog grotendeels ongerept natuurgebied daar door z'n ontoegankelijkheid hier pas sinds eind 19e eeuw de kolonisatie op gang kwam. Tot die tijd leefden er een aantal indianenstammen maar die zijn door het contact met de blanken grotendeels uitgeroeid. Tot de constructie van de Carretera Austral waren vele dorpen [nederzettingen] helemaal niet over de weg bereikbaar en gebruikte men veelal paard of boot om ergens te komen.

Bij het dorpje Puerto Río Tranquilo willen we boodschappen doen maar er is niet veel. Een paar kleine winkeltjes met min of meer hetzelfde aanbod aan blikvoer. "Nee, groente eten we hier niet veel", zegt de winkeldame; "We eten voornamelijk vlees en aardappels". Ik moet het doen met één paprika en twee avocado's. Gelukkig is er wel brood en heeft het benzinestation diesel, dus in onze basisbehoefte is voorzien. Nu kunnen we de "Valle Exploradores" verkennen, een zijtak van de Carretera Austral. De eerste dertig kilometer wordt bewoond maar de tweede helft loopt door volledig ongerept natuurgebied. De route kronkelt langs de wild stromende, heldere rivier die wordt gevoed door talloze watervallen, en om ons heen rijzen bergen met witte sneeuwtoppen en hangende gletsjers. Ongelooflijk mooi en puur. Bij de eerste poging om aan de rivier te kamperen worden we verjaagd door hordes dazen die op ons afkomen en het is zoeken naar een insekt-vrije kampeerplek.

Carretera Austral deels ontwikkeld - windmolens en plastic | kale bomen | 'Patagonië zonder stuwdammen!" | stofhappen

Als we terug rijden is het verschil tussen het ongerepte natuurgebied en de bewoonde wereld groter dan het op de heenweg leek. In de jaren '40 kwam de kolonisatie van dit gebied hard op gang. Er was vraag vanuit Europa naar landbouwproducten en de Chileense overheid drong aan op het ontginnen van land. Hout had toen geen waarde en jarenlang hebben er bosbranden gewoed om het land zo snel mogelijk van bossen te ontdoen om te kunnen bebouwen. Kilometers lang rijden we langs geërodeerde bergwanden, waar de zwart geblakerde boomstronken nog getuigen van dit drama. Intussen heeft hout wel z'n waarde gekregen en azen vele internationale houtbedrijven op het hout van de mooie bossen. Niet alleen houtbedrijven hebben een oogje op dit gebied, zo zijn er ook vele aanbieders voor het bouwen van stuwdammen om elektriciteit op te wekken. De voorstanders van vooruitgang en de voorstanders van behoud van natuur zijn zichtbare op grote reclameborden langs de kant van de weg. "Mira Comoprogresa Chile" ["zie hoe Chili zich ontwikkelt"], schrijven de projectonwikkelaars van infrastructuur en fabrieken. "Patagonia - sin represas" ["Patagonië - zonder stuwdamen"] roepen de natuurliefhebbers. Wie gaat het winnen?

Een stier in de hoek

Terug in Puerto Río Tranquilo ontdekken we dat er een rodeo-festival is. Aan de rand van het dorp is een "medialuna"-arena [arena in de vorm van een halve maan] gebouwd waar mannen op paarden stieren moeten bedwingen. Deze mannen heten in Chili geen gaucho's maar huaso's en werken veelal op estancia's waar ze verantwoordelijk zijn om vee bij elkaar te drijven. Voor de gelegenheid zijn ze uitgedost in traditionele kledij - [streepjes] pantalons met korte vestjes, leren laarzen met grote sporen achter de hakken en kleurrijke, korte poncho's. Ze moeten in tweetallen een jonge stier drie keer vast duwen tegen een specifieke plek van de schutting. Als ik aan iemand vraag hoe lang ze erover mogen doen kijkt de man me verbaasd aan en denkt er even over na. "Dat maakt niet uit", zegt hij; "Het gaat erom dat ze de stier drie keer vast zetten. Nee, tijd maakt niet uit". Dit vind ik typerend voor het leven hier. Tijd speelt hier echt nog geen rol. Rodeo's zijn natuurlijk puur machismo, het gaat de mannen om het vertonen van hun kracht en rijkunsten. Eerlijk gezegd vind ik het boeiender om te zien hoe ontzettend snel die stieren kunnen zijn, soms rennen ze de paarden er gewoon uit. Of het uit angst of slimmigheid is weet ik niet, maar menig stier weet te ontsnappen aan z'n omsingeling en levert de huaso's zo strafpunten op.

te paard door het dorp | reuze-rabarber | stoere sporen aan de laarzen | huaso's in actie 

Als we het dorp uitrijden ontdekt Coen dat de uitlaat is afgebroken. Hij is een halve middag bezig om het stuk uitlaat onder de auto uit te halen, [provisorisch] te laten lassen en weer terug te plaatsen. Kijken hoelang 'ie het dit keer houdt.

Verder met de mooie route CA, door dalen en valleien waar bergruggen zijn begroeid met eeuwenoude regenwouden en de bermen die worden getekend door bamboe, varens en reuze-rabarber. Dit laatste heet hier 'nalca' en wordt rauw gegeten, met zout. Besneeuwde berg - en vulkaantoppen, hangende gletsjers, fjorden, gletsjermeren en visrijke rivieren maken dit één van de mooiste plekken op aarde.

Twee huaso's leiden hun koeien over de weg. Een breed glimlachende, zwaarlijvige hueso met een wijde, grijze poncho en blauwe sjaal om z'n nek gaat er eens rustig voor staan; "Hier hebben we alle tijd, de hele dag zijn we met de koeien op pad", zo vertelt hij. "Hier is het leven goed, in tegenstelling tot de stad. Hier hebben we de tijd, en schone lucht". Het zijn typerende uitspraken voor het platteland, ook in Argentinië. Het is mooi om te zien hoe mensen zo tevreden kunnen zijn met waar en hoe ze leven.

Een klein paadje leidt omhoog, het bos in naar een open, zonrijke plek waar honderden blauwe en goudgele libellen hun thuis hebben. Helaas ook een aantal van die naargeestige dazen die ons maar om de oren blijven zoemen.

Vissersdorpje

Regenwouden betekent veel regen. Al hebben we over het algemeen buitengewoon goed weer, toch ontkomen we niet aan een paar dagen stromende regen. Eén van deze dagen rijden we naar Puerto Cisnes, een schattig vissersdorpje dat 32 kilometer rijden is vanaf de Carretera Austral. Een smal weggetje leidt langs bergwanden waar watervallen van smalle stroompjes tot metersbrede watermassa's aan alle kanten langs ons naar beneden stromen. Het is één grote douche. Met alle gaten in de auto is dit echter dweilen met de kraan open. Tussen de berghellingen hangen mistflarden en we zouden ons zo in tropische Azië wanen. In de stromende regen staan mannen met hoge rubber laarzen in de rivier te vissen. Zalm en forel wordt hier in grote getale gevangen en in Puerto Cisnes gaan we die zalm maar eens eer aandoen in een kitscherig restaurantje met veel plastic en een allegaartje aan decoraties op tafels en aan de muren. De zalm smaakt goed.

Het is eb en de meeste, klein, fel gekleurde vissersbootjes liggen droog. Ze liggen allemaal aan elkaar geknoopt maar gezien het gebrek aan tijdsbesef hier zal het niet uitmaken dat de één moet wachten totdat anderen hun boten hebben losgeknoopt en hij ook kan vertrekken.

wild stromende rivier | vissersnetten die gewassen worden | volg de leider | begraafplaats

Buiten het dorpje ligt een begraafplaats. De graven hebben geen [marmeren] stenen maar een bult zand, waar een houten of metalen hek omheen staat. Het "planten" van plastic bloemen is hier de norm. Vele graven zijn een bonte verzameling van plastic bloemen en dankzij de regen niet zo grauw van het stof. Er zijn opvallend veel kindergraven, naast bloemen ook gevuld met speelgoed. Kennelijk wordt dat hier niet gejat. Babytjes geboren en gestorven op dezelfde dag, het komt nog altijd voor. De keerzijde van het romantisch aandoende buitenleven, medische zorg is voor velen nog onbereikbaar of te laat.

Stromende regen maar blije gezichten

Eenmaal terug op de CA houden de koplampen ermee op, levert het duwen op de claxon slechts nog stilte op en tijdens een stortbui begeven de ruitenwissers het. Verre van prettig op een smal slingertraject door het regenwoud, in de mist. Oh ja, en de uitlaat is ook weer afgebroken. Een dagje pauze geeft Coen de gelegenheid om in elk geval de koplampen weer te repareren. Hij had al gezien dat een elektriciteitsdraad doorgesleten was en dat deze kortsluiting had veroorzaakt. Gewapend met nieuw draad, gekocht in Coihaque, en met het voornemen een aantal andere draden ook direct te vervangen, gaat hij aan de slag. Maar het probleem lijkt niet in de draad te zitten, steeds slaat de zekering door. Een nauwkeurige blik op de koplampen vertelt hem dat daar de kortsluiting in zit, vreemd genoeg is binnenin de lamp een draadje naar beneden gezakt dat de kortsluiting veroorzaakt. Nou, ik vind het dan bijzonder knap dat 'ie dat dan toch maar vindt en oplost, wie bedenkt nou zo iets [Coen, kennelijk].

Het mysterie van de toeter wordt nog niet opgehelderd en de ruitenwissers moeten nog maar even wachten. Verder in de stromende regen, naar het noorden. Jammer, jammer van het weer. Van het uitzicht zien we nu niet veel en van wandelen komt het al helemaal niet. Als verzopen katten komen we aan in Chaitén en rijden een camping op. Onze gezichten klaren op - Hachille [de naam van de Franse auto] en Idéfix [naam van de Belgische auto] staan vertrouwd naast elkaar opgesteld. Precies wat we nodig hebben. De camping heeft een grote refugio waarbinnen we een groots vuur en bbq kunnen maken en bij kunnen kletsen over onze belevenissen.

Karin-Marijke scheurt door de plassen | school dolfijnen | Coen met Pauline en Yann | floep

Een dag later verhuizen we tien kilometer noordelijker, naar het strand van Santa Barbara. Eén van de moeilijkste dingen in Zuid Amerika wordt om bij deze plek weer weg te gaan! Schitterend kamperen aan het strand maar vooral omdat we dagelijks prachtige shows hebben van springende dolfijnen. Helemaal te gek. Coen en Sophie gaan een paar keer het water in de hoop ze te kunnen benaderen maar daar zijn ze niet van gediend, en verdwijnen direct uit het zicht totdat het kustwater weer veilig [lees; zonder zwemmers] is. Zonder zwemmers komen soms de dolfijnen een paar meter voor de kust voorbij zwemmen. 

Er komt ook nog een heel bijzondere eend voorbij. Gekleurd in rood, wit, blauw. Jawel een Lelijke Eend uit Nederland, een half jaar Zuid Amerika doorkruisend met eigenaren Inge en Jürgen. Voor wie ze wil volgen: www.2cvtravel.nl

We moeten ons met moeite wegtrekken van deze topplek om ook nog wat van het Nationaal Park Pumalín te bezichtigen. Dit park werd in 1991 door de Noord Amerikaan Thompkins gekocht met als doel een stuk regenwoud te beschermen. Gaandeweg is dit met meer hectares uitgebreid, wat leidde tot problemen met de Chileense regering want vreemd genoeg wordt nu noord en zuid Chili gescheiden door een stuk land dat bezit is van een buitenlander. Het krijgt dan ook bijvoorbeeld geen status van Nationaal Park en ook geen subsidie van de Chileense overheid. Maar Thompkins zet eigengereid voort en heeft er een prachtig park van gemaakt. Grote delen zijn volledig ontoegankelijk voor de mens en daarmee beschermd. Belangrijk in dit park zijn de Alerce bomen, een familie van de giga sequoia bomen in Noord Amerika. Eeuwenlang werden Alerces door indianen gebruikt om boten te bouwen, en onder de schors zit een een substantie waarmee ze hun boten waterdicht konden maken. De bomen groeien langzaam maar kunnen duizenden jaren oud worden. Hier staan exemplaren van 4000 jaar oud! Het duurt eeuwen voordat ze zaad vormen, wat betekent dat eenmaal gekapt bos nooit meer terugkomt. 

de lelijke eend van Inge en Jürgen | Alerce bomengroeien ontzettend traag | tropische varen | 's ochtends veel mist

Een klein deel van het park is opengesteld voor toeristen met een aantal campings en wandelpaden. Wij vinden dit park een voorbeeld van hoe je goed een natuurpark kunt beheren, het ziet er allemaal op en top verzorgd uit. Eén van de wandelpaden gaat diep het regenwoud in en we klauteren wat af over boomstronken en wortels om naar hoger gelegen gebieden te komen waar twee watervallen verborgen tussen de bomen liggen. Fabuleus mooi en doet ons denken aan Zuidoost Azië, het is hier alleen [gelukkig] niet zo heet.

Heet bad

Dan is het tijd voor de anderen om op de boot naar Chiloé te stappen, we nemen afscheid en wij gaan de andere kant op. Een klein stukje terug om een dag te badderen in 50 graden hete therma-baden. Laten we dat nu net doen op een dag dat het bloedheet is dus dat hete bad, daar hebben we niet veel gebruik van gemaakt. Toch lekker buiten gezeten, temidden van het bos, omringd door bergen met regenwouden en het was toch mooi.

Crème Brulée en de Magirus van Jan en Gerda | blauw water | vreemde kevers met lange tangen | Santa Barbara

Dan is het tijd om de Carretera Austral achter ons te laten. Voor ons een hoogtepunt van de Zuid Amerika reis. Bij Futaleufú gaan we de grens over, voor de 7e keer terug naar Argentinië!

-----------------------------------------

op naar ons volgende verhaal

-----------------------------------------